أبو الحسن الشعراني
450
پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)
عداوت است كه در ميان فرق جهودان است از عنانيان و اسماعيليان و ديگر طوايف . علّامه شعرانى : خوارزمى در مفاتيح العلوم گويد : « 1 » از اصناف يهود يكى عنانيّه است ، منسوب به عانى ، چنانكه در نسبت به مانى گويند : منانى . « 2 » كُلَّما أَوْقَدُوا ناراً لِلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا اللَّهُ . « 3 » مؤلف : هرگه آتشى برافروزند براى كارزار ، خداى بنشاند آن را . قال عوف بن عطيه : إذا ما اجتنينا جنا منهل * شببنا لحرب بعلياء نارا علّامه شعرانى : عوف بن عطيّة بن خرع ، شاعر جاهلى است . ابن قتيبه نام او آورده و دو بيت از اين قصيده نقل كرده است . گويند : اجتنينا ماء مطر ، يعنى در آب باران فرود آمديم و جنى هرچه برچينند و از آن بهره برند . و ابيات حماسى است ، يعنى : از هر آبشخور كه بهرهاى گرفتيم ، در جاى بلند آتش جنگ برافروختيم . « 4 » يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ . « 5 » مؤلف : صحابه روايت كردند : چون براء بن عازب و جابر بن عبد اللّه و سلمان و ابو ذر غفارى و عمّار و حذيفه و جز ايشان ، كه آيه در حقّ امير المؤمنين على آمد در حجّة الوداع ، چون رسول عليه السّلام با ترسايان نجران مصالحه كرد ، بر دو هزار حلّه من حلل الأواقي . علّامه شعرانى : اهل سير گويند : پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله با نصاراى نجران پس از مباهله پيمان بست بر ذمّه و جزيه كه هر سال هزار حلّه در صفر دهند و هزار حلّه در رجب و
--> ( 1 ) . مفاتيح العلوم ، ص 36 . ( 2 ) . روح الجنان ، ج 3 ، ص . ( 3 ) . مائده ( 5 ) آيهء 64 . ( 4 ) . منهج الصادقين ، ج 4 ، ص 272 . ( 5 ) . مائده ( 5 ) آيهء 67 .